بهانه و منبع اختلاس‌هاى فراوان و مداخل بسيار درخور توجهى است . مجموع كل هزينه‌هاى حكومت و دربار بالغ بر 40 ميليون [ فرانك ] مىشود . مبالغ مازاد بر هزينه در خزانه‌ى شاه ذخيره مىگردد . تقريبا دو سوم عايدات كشور شاهنشاهى به نگهدارى قشون اختصاص يافته است . از سال 1875 [ 1292 ه ق ] به اين طرف طبق آيين‌نامه‌يى ، براى نگهدارى يك ارتش منظم ، يعنى نظام و افراد توپخانه بايد از طريق قرعه‌كشى سربازگيرى شود . ولى عملا روش سابق به قوت خود باقى است . براى سربازگيرى ، هر منطقه سهميه‌ى معينى دارد البته روحانيان و اصناف و پيشه‌وران از احضار شدن به زير پرچم معاف‌اند . از بقيه‌ى افراد نيز هركس مبلغ كافى به مأمور سربازگيرى بدهد ، به دلايل خيلى محكم از خدمت معاف مىشود . به اين ترتيب بار سنگين سربازگيرى فقط روى دوش روستاييان و افراد ندار و بىچيز مىافتد . گاهى اتفاق مىافتد ساكنان يك قصبه مشتركا پولى جمع مىكنند و آن را در اختيار بدترين افراد آن ناحيه قرار مىدهند تا به طمع تصاحب اين پول در نظام ثبت‌نام كنند و به اين ترتيب با يك تير دو نشان مىزنند هم اراذل و اوباش را دست‌به‌سر كرده‌اند و هم چون هر جرم و جنايتى اتفاق بيفتد ، اهالى آنجا مجبور به پرداخت غرامت كسانىاند كه از طرف اين افراد صدمه‌يى به آنان رسيده است ، در نتيجه از شرشان راحت شده‌اند . البته تدبيرى استبدادى ولى بسيار مفيد براى حفظ نظم عمومى است . از اين‌رو نفع قاطبه‌ى مردم ايجاب مىكند كه افراد دله دزد و مزاحم را به عنوان سرباز تحويل دولت بدهند ، و الّا تعقيب و دستگيرى آنها هميشه به عهده‌ى خودشان است و كار آسانى هم نيست . مدت خدمت - البته از نظر آيين‌نامه - دوازده سال است ولى عملا هركس كه به سربازى رفت همه‌ى عمر خود را در زير پرچم مىگذراند . در فوج‌هاى نظام نوجوانان كم سن و سال در كنار پيرمردانى كه ريششان را با رنگ حنا سرخ كرده‌اند ، يك جا ديده مىشوند . لباس متحد الشكل نظاميان شبيه به اونيفورم اتريشىها است . سربازان معمولا مسلح به تفنگ چخماقى هستند . تفنگ‌هاى شاسپو كه از آلمان خريدارى شده است و تفنگ‌هاى ورندل « 1 » اتريشى براى روز مبادا در قورخانه نگهدارى مىشود . « نظام » داراى 77 گردان است كه معمولا بالغ بر 40 هزار نفر مىشود . ولى در واقع نصف اين رقم نيز در زير پرچم حاضر نيستند و افسران مواجب غايبان ، حتى بعضى از

--> ( 1 ) . Werndl